برق برای توسعه

برای اکثر خانوارها و کسب و کار¬ها در افغانستان، منبع برق دوامدار، غیرقابل تصور است. تنها حدود 30 درصد از جمعیت کشور به شبکه برق متصل هستند که یکی از پایین¬ترین نرخ¬ها در سراسر جهان است. اوضاع به ویژه در شمال افغانستان بد است¬، چرا که فقط چند شهر و قریه به شبکه متصل هستند.

وضعیت

نیروگاه­های تولید برق، شبکه­ها، ایستگاه­های فرعی توزیع، فناوری کنترل و اتصالات خانگی، همه دارای نقص هایی هستند. افغانستان 77 درصد برق خود را از کشورهای همسایه وارد می­کند. هزینه­ها در سال­های اخیر بسیار زیاد بوده است. در سال 1394، افغانستان 224 میلیون دالر برای واردات انرژی پرداخت کرده است - 14 برابر بیشتر از سال 1386. زیرساخت­های انتقال و شبکه آن­قدر دچار نقص و بدون دوام هستند که حتی نقص­های جزئی نیز می­تواند باعث قطعی برق گسترده شود.

ضعف در تامین انرژی، مانع توسعه اقتصادی کشور می­شود. نهادهای آموزشي، شفاخانه­ها و نهادهای مسئول تامین امنيت عمومي براي ادامه کار بدون مشکل، نياز به برق قابل اعتماد دارند. شرکت­ها متحمل خسارات اقتصادی ناشی از عدم دسترسی به برق و قطعی آن هستند. بدون منبع برق پایدار، شرکت ها نمی­توانند بهره وری خود را افزایش دهند. بسیاری از افغان­ها برای جبران نوسانات برق، از جنراتورهای دیزلی استفاده می­کنند، اما دیزل، گران است و هزینه ها دائما افزایش می­یابند. علاوه بر این، این جنراتورها محیط را آلوده می­کنند.

افغانستان شرایط خوبی برای استفاده از انرژی­های تجدید­پذیر دارد. با این وجود، به استثنای برق آبی، تولید برق سازگار با محیط زیست هنوز در افغانستان در مراحل ابتدایی است. این کشور نزدیک به نیمی از انرژی خود را از برق آبی تولید می­کند، اما این فقط یک منبع فصلی برای انرژی است. نیمی دیگر با استفاده از سوخت­های فسیلی تولید می­شود.

هدف

مردم، شرکت­ها و نهادهای دولتی در شمال افغانستان از منبع برق قابل اعتماد برخوردار می شوند. انتقال برق به دلیل سرمایه گذاری­های هدفمند در زیرساخت­ها پایدار می گردد. زیرساخت­های تخنیکی برای واردات با حجم زیاد، ظرفیت ایجاد می­کند و تجارت منطقه­ای برق را فراهم می­سازد.

در فیض آباد، مرکز ولایت  بدخشان، تکمیل نیروگاه برق آبی 8.5 مگاواتی، برای مردم منطقه برق سازگار با محیط زیست فراهم خواهد کرد. توسعه شبکه برق در فیض آباد تامین برق حدود 8،500 خانوار را تضمین می­کند. بهبود تامین برق در نهایت به رشد اقتصادی، کاهش فقر و تقویت امنیت در منطقه کمک می­کند.

اقدامات و نتایج

برای بهبود تأمین انرژی در افغانستان، وزارت همکاری اقتصادی و توسعه دولت فدرال آلمان (BMZ) پروژه­های متعددی را که توسط بانک توسعه ای KfW تطبیق می­شود، تأمین مالی می­کند. در زمینه انتقال برق منطقه­ای، KfW این پروژه­ها را با همکاری بانک توسعه آسیایی اجرا می­کند. اقدامات فعلی در شمال افغانستان بر بهبود شبکه برق و توسعه تولید برق محلی (نیروگاه برق آبی) متمرکز شده است.

تسهیل واردات برق

سرمایه­گذاری هدفمند در شبکه، واردات برق به افغانستان را تسهیل می­کند. این پروژه شامل بودجه جزئی برای یک ایستگاه مبدل 500 مگاواتی برای انتقال برق مستقیم ولتاژ بالا در ولایت بغلان است. این نیروگاه به همگام­سازی شبکه­های برق بین ترکمنستان و افغانستان کمک می­کند. پس از تکمیل ایستگاه مبدل، واردات برق با حجم زیاد نیز امکان­پذیر خواهد بود. این باعث افزایش پایداری شبکه در سراسر منطقه می­شود. در میان‌مدت، اتصال ایستگاه مبدل به چندین خط انتقال که تا کنون هنوز در مرحله برنامه ریزی قرار دارند، پلان­گذاری می­شود. این کار شرایط لازم را برای واردات بیشتر برق به افغانستان فراهم می­کند و می تواند افغانستان را به یک کشور ترانزیتی برای تجارت منطقه ای برق تبدیل کند.

نیروگاه برق آبی برای فیض آباد

فیض آباد با جمعیت 74000 نفر در شمال افغانستان تا پایان سال 1399، نیروگاه برق آبی با سه توربین و ظرفیت 8.5 مگاوات خواهد داشت. همزمان، گسترش شبکه برق محلی نیز پلان­گذاری شده است. تولید انرژی محلی و تأمین انرژی تجدیدپذیر و قابل اعتماد، باعث بهبود شرایط اقتصادی و توسعه اجتماعی در منطقه می­شود و به ثبات سیاسی کمک می­کند.

نیروگاه برق آبی همچنین طراحی شده است تا وابستگی افغانستان را به واردات گران‌قیمت برق و سوخت­های فسیلی کمتر سازد. تاکنون بسیاری از مردم برای تولید برق از جنراتورهای دیزلی استفاده می­کرده­اند اما این جنراتورها برای محیط زیست مخرب هستند. به این ترتیب، این پروژه با گسترش دسترسی به انرژی ارزان و تجدیدپذیر (اهداف توسعه پایدار 7) به اجرای برنامه ملی توسعه پایدار 2030 کمک می­کند.

در یک نگاه

برنامه:
انتقال برق منطقه¬ای شمال افغانستان؛ تامین برق غیرمتمرکز از طریق انرژی¬های تجدید پذیر (نیروگاه برق آبی فیض آباد) و برق¬رسانی ولایتی شمال افغانستان (PENA I و PENA II)
هدایت دهنده:
وزارت همکاری اقتصادی و توسعه دولت فدرال آلمان (BMZ)
ادارۀ همکار:
وزارت انرژی و آب افغانستان (MEW), تأمین کننده ملی انرژی افغانستان (د افغانستان برشنا شرکت، DABS)
سازمان تطبیق کننده:
بانک توسعه ایKfW ؛ بانک توسعه آسیایی (ADB)
ولایات:
بدخشان, بغلان (شمال افغانستان)
هدف برنامه:
بهبود تامین برق خانوارها، شرکت¬ها و نهادها در شمال افغانستان
مدت کلی:
انتقال برق: سرطان ۱۳۹۶ – قوس ۱۴۰۲ REP: عقرب ۱۳۸۶- قوس ۱۴۰۰ PENA: جدی ۱۳۹۰- قوس ۱۴۰۰