حمایت قانونی از همۀ شهروندان

قانون اساسی افغانستان که در سال 2004 تصویب شد، حقوق مساوی میان زنان و مردان را پذیرفته است. در معاهدات بین‌المللی حقوق بشری‌ای که افغانستان آن‌ها را امضا کرده نیز این مطلب انعکاس یافته است. گرچه بسیاری قوانین و پالیسی‌ها در مطابقت با روح نظام حقوقی جدید می باشند، ولی تطبیق آن‌ها کند است.

وضعیت

در عمل، نه دسترسی به قانون تضمین است و نه تفسیر قانون بر اساس اصول قانون اساسی صورت می گیرد. خصوصا در مناطق روستایی، واقعیت با اقتضائات قانون اساسی نمی سازد. به علاوه، قوانین و رسوم محلی تعیین می کند که مردم چگونه با هم زندگی کنند؛ یعنی به ساختارهای غیررسمی و قوانین سنتی در مقابل ساختارها و قوانین دولتی اولویت داده می شود و حقوق زنان مورد انکار قرار می‌گیرد.

هدف

حمایت قانونی برای تمام شهروندان فراهم خواهد شد. وزارت عدلیه افغانستان و نهادهای ولایتی از قدرت بیشتر برخوردار خواهند بود. دسترسی به خدمات حقوقی برای زنان نیز آسان می‌گردد.

اقدامات و نتایج

پروژه، از وزارت عدلیه افغانستان و مراجع وابسته آن در ولایات، در راستای پیشبرد استراتیژی جدید تقویت قانون و عدالت حمایت می‌کند. ظرفیت‌های برنامه ریزی و تطبیق نیز ارتقا داده می‌شود. کارمندان از اقدامات آموزشی بهره مند می‌شوند؛ و به این ترتیب قادر می‌گردند تا استراتیژی موجود را ارزیابی کرده و استراتیژی جدیدی را تهیه کنند. استراتیژی جدید، ولایات و ولسوالی‌های دور را نیز در بر خواهد داشت.

به علاوه، پروژه ازساختارهایی که دسترسی زنان به قانون را در سطح ولسوالی، مانند مراکز مشوره دهی مستقیم، فراهم می سازد، حمایت می‌کند. در دانشگاه‌ها نیز با حمایت از مراکز مشوره دهی، معروف به کلینیک های حقوقی، سطح آموزش های عملی موجود برای دانشجویان حقوق و شرعیات را ارتقا می بخشد. استادان مدارس آموزش می‌بینند تا قانون و حقوق زنان را تعلیم دهند.

تقویت دفاتر دولتی و غیردولتی حل اختلاف

در افغانستان به نهادهای قضایی کارایی که با نیازهای قانونی و واقعیت های روزانه شهروندان افغان منطبق باشند، نیاز است. در بسیاری مناطق افغانستان، خصوصا در مناطق دور و روستایی، ساختارهای قانونی غیررسمی و غیردولتی تعیین می کنند که مردم چگونه با هم زندگی کنند. در چنین مناطقی، قابلیت های قانونی میانجی گرها و قاضیان دولتی و غیردولتی هر دو نیازمند تقویت اند تا به تطبیق بهتر قانون و توافق‌نامه‌های بین المللی منجر شود. در مجموع، پروژه به بیش از 1400 کارمند دفاتر حل اختلاف دولتی و غیردولتی، هم در مناطق روستایی و هم شهری، آموزش داده است.

مشاوره حقوقی رایگان در دانشگاه‌ها

پروژه، در مراکز مشاوره حقوقی شش دانشگاه شمال افغانستان، آموزش های عملی موجود برای دانشجویان دانشکده های حقوق و شرعیات را تقویت می کند. به این ترتیب، در همکاری با ریاست کمک‌های حقوقی وزارت عدلیه، مشاوره حقوقی رایگان برای تمام شهروندان فراهم می‌شود. بین سال های 2018 و 2019، حدود 878 دانشجو در حدود 190 قضیه حقوقی، با نظارت وکلای باتجربه همکاری کردند. تقریبا نصف این دانشجویان خانم بودند.

مراکز مشاوره برای زنان

پروژه همراه با وزارت امور زنان و مراجع ولایتی حقوق زنان، تا اکنون، در 73 ولسوالی ولایات شمالی، مراکز مشاوره ایجاد کرده است. کارمندان این مراکز را داوطلبان حامی حقوق زنان تشکیل می‌دهند. آنان درباره حقوق زنان آگاهی دهی می کنند، به مراجع قانونی دولتی مشوره می دهند و از منافع زنان در سطح غیرحکومتی، مانند شوراهای ریش سفیدان یا گردهمایی های قریه، نمایندگی می کنند.

مهم ترین کارهای مراکز مشاوره در مناطق روستایی ولسوالی‌ها، آگاه کردن زنان از حقوق شان و قادر ساختن آن‌ها برای درخواست حق، می باشد. به زنان تفهیم می‌شود که به کدام نهادها بخاطر خواسته‌های شان مراجعه کنند. تماس اولیه را مراکز می گیرند. زنان می توانند بعد از جلسه مشاوره اولیه نیز از مراکز مشاوره بهره‌مند شوند. در سال 2018، بیش از 100 مرکز در 73 ولسوالی به حدود 1400 قضیه رسیدگی کرده است. تقریبا 650 قضیۀ آن به نهادهای قضایی راجع گردید. این مراکز، در بیش از 740 قضیه، مشوره حقوقی داده است.

حقوق زنان در مدارس دینی

پروژه، همراه با وزارت حج و اوقاف و وزارت معارف، یک کتاب راهنمایی را راجع به حقوق زن در اسلام منتشر کرده است.از این کتاب راهنما فعلا برای آموزش استادان مدارس دینی استفاده می شود. هدف آن همگانی کردن قبول حقوق زنان و آگاه نمودن استادان از این که زنان نیز حق دارند از خدمات حقوقی مستفید شوند، می‌باشد. امروز در بسیاری مناطق افغانستان، پذیرش این مطلب بسیار دشوار به نظر می‌رسد.

در یک نگاه

برنامه:
تقویت حاکمیت قانون
هدایت دهنده:
وزارت همکاری اقتصادی و توسعه دولت فدرال آلمان (BMZ)، مدیریت عمومی همکاری بین المللی وزارت امور خارجه پادشاهی هالند
ادارۀ همکار:
وزارت عدلیه افغانستان
سازمان تطبیق کننده:
Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH
ولایات:
بدخشان, بغلان, بلخ, جوزجان, کابل, کندز, سمنگان, تخار
هدف برنامه:
تقویت حمایت قانونی، خصوصا دسترسی زنان به خدمات حقوقی در هشت ولایت افغانستان
مدت کلی:
سرطان ۱۳۸۸- ثور ۱۴۰۰