شفافیت در صنعت استخراج

افغانستان یک کشور دارای منابع سرشار است و می تواند صادرکنندۀ عمدۀ منابع معدنی باشد، اگر ذخایر خویش را به گونۀ پایدار و کنترول شده استخراج نماید. ولی سکتور استخراج در این کشور غیرمنظم بوده، از جانب گروه های ضدحکومتی کنترول می شود. استخراج غیرقانونی و فساد اداری، دولت افغانستان را از عواید عظیم محروم ساخته و مانع توسعۀ اقتصادی و اجتماعی کشور می شود.

وضعیت

معاملات تجاری غیرقانونی و غیررسمی در سکتور استخراج، وضع امنیتی شکننده در افغانستان را وخیم تر می کند. در چارچوب سکتور غیررسمی استخراج، مردم تحت شرایط رقت‌بار و خطرناک کار می کنند. علاوه برآن، محیط زیست لطمه می بیند.

در حال حاضر، حکومت افغانستان برای ایفای نقش خویش به مثابۀ کنترول کنندۀ عملیات استخراج، امکانات محدودی در اختیار دارد. وزارت معادن و پترولیم فاقد ظرفیت کارشناسی برای رسمی سازی استخراج مواد خام بوده، دارای ساختارهای لازم مدیریتی و عملیاتی نمی باشد.

هدف

کارمندان وزارت معادن و پترولیم ظرفیت و تخصص آن را دارند که عملیات استخراج را مطابق با معیارهای حکومتداری خوب اداره کنند. مقامات حکومتی، مدیریت آمار را به صورت دیجیتال و شفاف و در مطابقت با معیارهای ادارۀ ابتکار شفافیت صنایع استخراجی (EITI) انجام می دهند. حقوق استخراج بر مبنای طرزالعمل های رسمی دولتی تخصیص یافته که به سرمایه گذاران برای برنامه ریزی شان، امنیت لازم را فراهم می سازد. در مقابل، سرمایه گذاران وجایب خویش را انجام داده، مالیات خویش را می پردازند و از معیارهای جهانی در عرصه های مصونیت وظیفوی و حفاظت محیط زیست پیروی می کنند. به منظور رشد تساوی جنسیتی، زنان در پست هایی که مستلزم سطح بلند آموزش در اداره و سکتور خصوصی می باشند، استخدام می شوند. عواید دولتی ناشی از استخراج منابع به مناطق تولیدکننده واریز می شود تا به ارتقای سطح زندگی آنها کمک شود.

اقدامات و نتایج

ادارۀ Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH به نمایندگی از وزارت همکاری اقتصادی و توسعه دولت فدرال آلمان (BMZ) به وزارت معادن و پترولیم افغانستان مشورت می دهد و از اصلاحات در این وزارت حمایت می کند. اقدامات جاری شامل دوره های آموزشی، مشوره در مورد دگرگونی ها در فرآیندهای کار و ایجاد یک پایۀ سالم برای آمار شفاف به منظور اتخاذ تصامیم وزارت معادن و پترولیم افغانستان می شود. رشد زنان در سکتور استخراج و کمک به افغانستان در راه نیل به عضویت کامل در ادارۀ ابتکار شفافیت صنایع استخراجی نیز  ازجنبه های مهم این برنامه به شمار می آید.

مدیریت شفاف معلومات

وزارت معادن و پترولیم و صفحۀ آنلاین شفافیت، با دیتابیس های دیجیتال مجهز شده است که جایگزین آرشیف های غیرمعتبر کاغذی می شود. علاوه بر تمام واحدهای وزارت معادن، سایر وزارت ها، ادارات، سکتور خصوصی و مردم نیز به آمار و معلومات مبتنی بر حقایق دسترسی خواهند داشت. شبکۀ دیجیتال ادارات حکومتی، پایۀ تصمیم گیری آگاهانه و پایدار در عرصۀ سکتور استخراج را بدست می دهد. معلوماتی که در دسترس عامه قرار می گیرد، نظر اجمالی به فعالیت ها، حقوق استخراج و نیز حجم های استخراج و مالیات را فراهم می سازد. به این دلیل، فساد اداری مشکل تر می شود و عواید دولتی می تواند افزایش یابد.

ارتقای تخصص

کارمندان وزارت معادن و پترولیم، آموزش همه جانبه می بینند. در این آموزش محراق توجه به مهارت های رهبری و مدیریت و نیز نظارت از عملیات استخراج می باشد. فرآیندهای کار تعریف و امتحان می شود و بعد به گونۀ دایمی متداول می شود. کارشناسان دربارۀ تکنولوژی های جدید برای کار بازرسی استخراج، در ساحۀ کار، آموزش همه جانبه می بینند. این گونه آموزش عملی، کارمندان دولتی را قادر می سازد تا ارزیابی نمایند که آیا استخراج معادن مطابق به معیارهای حقوقی و فنی بین المللی، برنامه ریزی و پیش برده می شود یا خیر. همچنین رعایت این معیارها ساده تر می شود.

زنان به گونۀ فعالانه تشویق می شوند. فرصتهای مساوی در کار موضوع کورسهای مختلف را تشکیل می دهد. در سال ۲۰۱۸ به گونۀ مثال، ۲۶ تن زنان و ۳۰ تن مردان در کورسهای آموزشی پیرامون تساوی جندر در سکتور استخراج افغانستان که در کابل، پروان و مزارشریف تدویریافته بود، اشتراک ورزیدند. از جملۀ تقریباً ۱۸۰ تن مشمولینی که کورس دوم آموزش مدیریت درجۀ فراغت دربارۀ ارتقای مهارتهای مدیریت و رهبری را تکمیل کردند، ۴۴ تن آنها زنان بودند.

نظارت توسط جامعۀ مدنی

به جوامع محل استخراج، نفوذ بیشتری داده می شود. هدف این است که استخراج، پایدار باقی بماند و شرایط، عنعنات و نیازمندی های محل در نظر گرفته شود. نظارتی که برمبنای محل انجام شود، به جامعۀ مدنی امکان می دهد که فعالیت های استخراجی را زیر نظر داشته باشد. در حمایت از این برنامه، نمایندگان جوامع، تأثیر استخراج منابع بر محیط و شرایط زندگی شان را مشاهده و ارزیابی می کنند.

 رعایت معیارهای بین المللی

ادارۀ ابتکار شفافیت صنایع استخراجی (EITI) شیوه ها و معیارهای شفافیکه در سطح بین المللی به رسیمت شناخته شده اند را برای جمع آوری معلومات در صنعت معدن افغانستان، معرفی می کند. وزارت معادن با سیستم های دیجیتال دیتابیس تجهیز گردیده است. این سیستم ها یک پایۀ محکم و شفاف را دربارۀ حجم و مالیات استخراج بوجود می آورد. معیارهای EITI وضاحت و اطمینان در برنامه ریزی را بوجود آورده، سرمایه گذاران بین المللی را که محلات کار و فرصت های آموزشی را ایجاد می کنند، جلب می کند.

نقش فعال تر زنان در بخش استخراج

وزارت معادن یک سیاست تساوی جنسیتی را در تمام ولایات کشور متداول می سازد که هدف از آن تأمین شرکت عادلانۀ زنان در دوره های آموزشی و اعطای صلاحیت تصمیم گیری و فرصت های رشد به آنها می باشد. شرایط بهتر کار برای زنان یک ظرفیت اجتماعی را بسیج می کند که تا کنون از آن تا حدود زیادی چشم پوشی شده است. به منظور استفاده از مهارت های زنان در سکتور خصوصی، این برنامه به شرکت ها دربارۀ استخدام و نقش فعال تر زنان، مشوره می دهد.

در یک نگاه

برنامه:
رشد حکومتداری خوب در صنعت استخراج در افغانستان
هدایت دهنده:
وزارت همکاری اقتصادی و توسعه دولت فدرال آلمان (BMZ)
ادارۀ همکار:
وزارت معادن و پترولیم افغانستان
سازمان تطبیق کننده:
Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH
ولایات:
سراسر کشور
هدف برنامه:
تأمین شفافیت و نظارت بر صنایع استخراجی به منظور کمک به تنظیم عواید دولتی، رشد سرمایه گذاری و مبارزه علیه فساد اداری در درازمدت
مدت کلی:
ثور ۱۳۹۲ - عقرب ۱۳۹۹