مدیریت پایدار آب و فاضلاب

آب در بسیاری از مناطق شهری و روستایی افغانستان کالای کمیابی است. در حالی که افغانستان در سال های اخیر اقدامات گسترده ای را برای گسترش آبرسانی انجام داده است، اکثر جمعیت شهری هنوز به آب آشامیدنی پاک دسترسی ندارند. اهالی روستاها آب را از چاه ها و جوی ها بیرون می کشند یا مجبور اند آن را از تانکرهای آب بخرند. این منابع کمیاب آب، به طور فزاینده ای بیش از حد مورد استفاده قرار گرفته و آلوده می شوند.

وضعیت

وضعیت مدیریت فاضلاب و در نتیجه شرایط بهداشتی نیز در بسیاری از مناطق ضعیف است. بیماری های ناشی از آب، موجب بیش از یک چهارم مرگ و میر کودکان زیر ۵ سال می شود.

کاستی ها در ساختار و مدیریت سکتور آب یکی از دلایل این وضعیت است. مؤسسات مختلف دولتی، مسئولیت آبرسانی و دفع فاضلاب را بر عهده دارند. مسئولیت ها و فرایندهای کاری اغلب به اندازه کافی خوب هماهنگ نیست، و از رابط ها و فرصت ها برای مدیریت اطلاعات استفاده نمی شود. افرادی که برای نهادهای دولتی کار می کنند، غالباً دانش و ساختارهای سازمانی لازم برای بهره برداری از زیربناها با روش سالم فنی و برنامه ریزی کارآمد و مدیریت یکپارچۀ پایدار منابع آب را ندارند.

هدف

مقامات فعال در بخش آب و مؤسسات مسئول در افغانستان قادر به تأمین بهتر آب شهری و دفع فاضلاب هستند. مدیریت پایدار و یکپارچۀ منابع آب، گسترش یافته است و همکاری میان نهادهای مسئول تقویت شده است.

اقدامات و نتایج

ادارۀ GmbH Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH از نهادهای فعال در بخش آب افغانستان در زمینۀ بهره برداری شایسته از زیربناهای موجود برای تأمین نیازها و نیز مدیریت پایدار منابع آب موجود پشتیبانی می کند. این برنامه ظرفیت های فنی کارمندان را تقویت می کند و عملیات را در تمام سطوح سلسله مراتبی در داخل مؤسسات بهبود می بخشد، که خود به ایجاد و توسعه ساختارهای نهادی و سازمانی کمک می کند. تمرکز این همکاری ها بر کابل و هرات است، و از این ولایات به ادارات دولتی سایر مناطق کشور نیز کمک می شود.

استفاده پایدار از منابع آب

تیم برنامه یکجا با وزارت انرژی و آب و سایر نهادهای مسئول، در تلاش اند تا دستورالعمل ها و روش هایی را برای اطمینان از مصرف پایدار آب تهیه کنند. نظارت مداوم بر سطح آب های زیرزمینی، پایه ای را برای تلاش های مدیریتی هدفمند فراهم می کند. تیم پروژه بدین ترتیب در چند سال گذشته یک سیستم نظارت بر آب های زیرزمینی را در کابل ایجاد کرده است که اکنون در مناطق دیگر نیز در حال شکل گرفتن است. در هرات، تعامل بین مقامات بخش آب برای کارآمدترشدن فرآیندهای کار و تشریک معلومات به صورت آزمایشی پیشبرده می شود.

این برنامه در حال همکاری با وزارت انرژی و آب و پنج ادارۀ حوزه دریایی است تا چارچوب های کلی آب را برای هر پنج حوزه دریایی افغانستان تهیه کند. این برنامه ها مشخص می کند که در حال حاضر مردم یک منطقه به چه مقدار آب نیاز دارند و در آینده برای اهداف مختلف از جمله زراعت، صنعت و تأمین آب مصرفی شهروندان، به چه میزان آب نیاز خواهند داشت. نتایج با منابع آب موجود مقایسه می شود. سیاستگزاری ها در بخش آب، به عنوان اساس برنامه ریزی موثر و کارآمد سرمایه گذاری در سکتور آب به شمار می آید. این برنامه ریزی شامل اعمار کانال ها و بندهای آبیاری و ایجاد سیستم زیرزمینی تأمین آب شهری است. این پروژه از مقامات افغانستان در مرحلۀ طرح ریزی پلان، پشتیبانی می کند.

آموزش برای دفع بهتر فاضلاب

تیم برنامه در حال آموزش کارمندان در زمینه های فنی و سازمانی است تا مقامات مسئول بتوانند دفع فاضلاب را بهبود بخشند. در چند سال گذشته، چند بخش دفع فاضلاب، به عنوان مثال در شرکت آبرسانی شهری و کانالیزاسیون افغانستان و وزارت شهرسازی و اراضی ایجاد شده است. این پروژه با این بخش ها برای معرفی شیوۀ جمع آوری آمار و ارقام در سکتور دفع فاضلاب، و تدوین یک ماسترپلان دفع فاضلاب برای هرات که قرار است به عنوان الگویی برای سایر شهرها ارائه شود، کار می کند.

گسترش آبرسانی - بهبود خدمات

به منظور گسترش آبرسانی و بهبود خدمات، موسسات تهیۀ آب باید از نظر اقتصادی قابلیت انتفاعی داشته باشند. بنابراین، تیم برنامه به کارمندان شرکت آبرسانی شهری و کانالیزاسیون افغانستان در مورد مسائل فنی و تجاری، مشوره و آموزش می دهد. این برنامه از شرکت مذکور در افزایش تعداد اتصالات منازل، نصب بیشتر میترهای آب، کاهش ضایعات آب در نل های آب، صدور پیگیرانۀ صورتحساب آب و تقاضای پرداخت بیل های پرداخت نشده، پشتیبانی می کند. فقط در این صورت شرکت می تواند مصارف عملیاتی خود را بهتر پوشش دهد.

یک سیستم آموزشی برای تیکنیشن های شاغل در شرکت آب جهت بهبود عملکرد و نگهداری زیربناهای آب در حال ایجاد شدن است. شرکت آبرسانی و کانالیزاسیون شهری و شش دفتر منطقه ای آن، اکنون حدود ۱۵۰۰۰۰ خانوار را به شبکه متصل کرده اند. اینها تقریباً به ۱،۵میلیون نفر در شهرک ها و شهرهای افغانستان آب آشامیدنی پاک فراهم می کنند.

در یک نگاه

برنامه:
برنامۀ بهبود سکتور آب (WSIP)
هدایت دهنده:
وزارت همکاری اقتصادی و توسعۀ دولت فدرال آلمان (BMZ)
ادارۀ همکار:
شرکت آبرسانی و کانالیزاسیون شهری افغانستان, وزارت شهرسازی و اراضی, وزارت انرژی و آب, ادارۀ ملی حفاظت از محیط زیست, وزارت اقتصاد
سازمان تطبیق کننده:
Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH
ولایات:
هرات, کابل
هدف برنامه:
قادر ساختن نهادهای مسئول سکتور آب به تأمین بهتر آب آشامیدنی و دفع فاضلاب
مدت کلی:
میزان ۱۳۸۷- جوزا ۱۴۰۱