انرژی خورشیدی برای آینده‌ی روشن تر

انرژی خورشیدی فرصت طلایی برای افغانستان است. هدف آن این است که از انرژی آفتابی برای تهیه انرژی پاک تر و موثرتر استفاده شود و پروژه های آغازین نشان دهنده کارکرد آن است.

افغانستان روزانه به طور متوسط ۸.۸ ساعت از نور آفتاب برخوردار است. این به  این معنا ست که این کشور تقریبا دو برابر مدت زمان آلمان، نور آفتاب دریافت میکند. ازین رو دولت افغانستان علاقه‌ مند است که روی ثروت نور آفتاب سرمایه گذاری کند.

دولت افغانستان  تصمیم دارد  تا به کمک انرژی قابل تجدید، تولید برق را تا سال 1410 شمسی به میزان قابل توجهی افزایش دهد. بر اساس نقشه انرژی قابل تجدید دولت، 5 گیگاوات انرژی اضافی تولید میشود که تولید ۱.۵ گیگاوات آنرا پنل های  سولری شامل می شود . متخصصان در اتحادیه انرژی قابل تجدید افغانستان باور دارند که ظرفیت حداکثر 3 گیگاوات برق سولر آفتابی ظرف 12 سال آینده به شکل اقتصادی قابل ساخت و نصب است.

تاسیسات برقی دولتی، شرکت برشنای افغانستان درباره انتقال برق خوش بین است. افغانستان نه تنها از آفتاب کافی برخوردار است بلکه در بیابان های قندهار، هلمند، حیرتان و لغمان نیز فضای کافی برای تولید گسترده انرژی آفتابی وجود دارد. حمید توحیدی، انجنیر سولر آفتابی می گوید : «روزانه از هر متر مربع  تقریبا  ۶.۵ (شش و نیم) کیلووات برق آفتابی تولید میتوانیم. این یک سطح فوق العاده از تولید است.»

افغانستان انتظار دارد که استفاده از انرژی قابل تجدید به ویژه پنل های سولری موجب پیشرفت و رشد اقتصاد شود، زیرا که تامین انرژی برقی تاکنون ناکافی و مشکل ساز بوده است. د رحال حاضر افغانستان تنها یک سوم برق مورد نیاز خود را تامین میتواند که اساسا توسط برق آبی تامین میشود. افغانستان همچنان دارای دستگاه‌های زغال ‌سوز و گازسوز است.

بیشتر برق افغانستان از کشورهای همسایه همچون ایران و ازبکستان وارد می شود و تنها حدود 25 فیصد از جمعیت برق را از شبکه می گیرند. در روستاهای افغانستان، که سه چهارم جمعیت در آن سکونت دارد، 90 فیصد مردم به توزیع منظم برق دسترسی ندارند. در صورت عدم دسترسی به برق یا در صورت قطع مکرر برق، مردم معمولا با جنراتورهای دیزلی  زندگی خود را سپری می کنند . در حالیکه هزینه استفاده از این جنراتورها گزاف و برای  محیط زیست مضر است.

در این زمینه، سیستم   پنل های سولری  از هر نظر جایگزین مناسبی به نظر می رسد. این سیستم نه تنها ارزان تر از جنراتورهای دیزلی شایع است، بلکه به حفاظت محیط زیستی کمک میکند که این برای دولت افغانستان مهم است. محمد گل خلمی، وزیر  سابق وزارت انرژی و آب تاکید میورزد: «جهان با تهدید گرمایش زمین روبرو است و تولید انرژی سولر آفتابی میتواند به صورت گسترده به کاهش این خطر کمک کند.»

سولر  پنل های آفتابی نصب شده روی بام شرکت برشنا، تولید کننده برق در کابل، از اواسط سال ۱۳۹۶ ثابت کرده است که انرژی آفتابی تنها یک فرصت نظری برای افغانستان نیست، بلکه مزایای عملی بسیاری نیز ارائه میکند. این پروژه، اولین دستگاه تولید برق آفتابی روی بام در افغانستان است که سالانه ۳۸.۶۱ مگاوات ساعت انرژی تولید میکند. براساس مصرف سرانه فعلی انرژی در افغانستان، این دستگاه می تواند سالانه برای حدود ۷۴۰ نفر برق تامین کند. علاوه بر این، این دستگاه سالانه تولید گاز کاربن دای اکساید را تقریبا ۲۷  تن کاهش میدهد و تقریبا ۵۰۰ هزار افغانی در هزینه صرفه جویی میکند.

این سیستم شامل ۹۰ پنل آفتابی است و توسط یک شرکت محلی نصب شده است که کمک های مالی و تخنیکی را از Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH به نیابت وزارت همکاری اقتصادی و توسعه دولت فدرال آلمان دریافت کرده است.

GIZ علاوه بر ارائه کمک تخنیکی، دوره های آموزشی کوتاه مدت را برای ارتقای ظرفیت انجینیران شرکت برشنا در

جهت بکارگیری و مراقبت درست از دستگاه های برق آفتابی دایر کرده است.

این آموزش ها محدود به برشنا نشده و کارمندان وزارت انرژی و آب نیز در چهارچوب برنامه اتقای کارآفرینان جوان درباره صنعت سولر و استفاده از برق آفتابی آموزش دیده اند.

وزیر سابق  ورارت انرژی و آب آقای  خلمی از این رویکرد حمایت میکند و اظهار دارد : «GIZ به ما کمک میکند تا بهتر و بیشتر با کار آشنا شویم. GIZ ماهی را به ما نمیدهد  بلکه ماهی گیری را به ما آموزش میدهد.» سرپرست وزارت انرژی و آب امیدوار است که گسترش انرژی خورشیدی همراه با آموزش های ضروری  باعث ایجاد مشاغل جدید شود.

وزیر سابق آقای  خلمی به ویژه از تصویر مثبت اولین سیستم متصل به شبکه برق آفتابی استقبال میکند: « ثابت میکند که تطبیق این چنین پروژه ها کاملا واقع بینانه است.»  ایشان امیدوارند  که این پروژه، انگیزه برای سرمایه گذاری روی دستگاه های سولر آفتابی ایجاد کند و در نتیجه به افغانستان اجازه دهد تا از ظرفیت های خود بهره ببرد. وزارت انرژی و آب تاکنون در تشریک مساعی با سکتور خصوصی، پروژه های دیگری را در قندهار و ننگرهار آغاز کرده است.

شرکت برشنا، تولیدکننده برق افغانستان نیز روی برق آفتابی متکی است. شرکت برشنا به همکاری GIZ سیستم برق آفتابی با باطری حمایتی را در ولایت تخار راه اندازی کرده است که در مجموع ۲۴۰ کیلووات برق تامین میکند.

شرکت برشنا به همراه وزارت انرژی و آب و وزارت مالیه پلان تولید ۲۰۰۰ میگاوات انرژی آفتابی را در ۵ زون در سراسر کشور در دست دارد. برای دستیابی به این هدف به سرمایه گذاران ضرورت است و بنابراین شرکت برشنا می خواهد موانع سر راه سرمایه گذاری روی انرژی آفتابی را به حداقل برساند.

حمید توحیدی، انجنیر انرژی آفتابی واضح می سازد: «ما می خواهیم تمامی کسانی که خواهان حمایت از تولید انرژی آفتابی در افغانستان هستند س فورا قادر به شروع کار باشند.»

تاریخ نشر: دلو ۱۳۹۸
برنامه: برنامه بهبود سکتور انرژی (ESIP)
حمایت کننده: وزارت همکاری اقتصادی و توسعه دولت فدرال آلمان
همکاران: وزارت انرژی و آب افغانستان؛ تاسیسات ملی برق، د افغانستان برشنا شرکت؛ وزارت احیا و انکشاف دهات افغانستان؛ وزارت تحصیلات عالی افغانستان؛ پوهنتون ها؛ اتحادیه انرژی قابل تجدید افغانستان
سازمان تطبیق کننده: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH
ولایات: بدخشان، بلخ، هرات، کابل، کندز، سمنگان، تخار
هدف برنامه: توزیع انرژی  پاک به مناطق شهری و روستایی بهبود یافته است.
« روزانه از هر متر مربع تقریبا ۶.۵ کیلووات برق آفتابی تولید میتوانیم. این یک درجه فوق العاده از تولید است.»
More stories in this sector