بهبود زندگی در کابل

ناحیه چهار دِه (یا چهاردهی) کابل از یک منطقه دارای مشکلات به جایی تبدیل می شود که مردم می خواهند در آن زندگی کنند، به کمک پروژه آغاخان اعتماد به فرهنگ (AKTC) که از سوی وزارت خارجه دولت فدرال آلمان به واسطه بانک توسعه ای KfW حمایت مالی گردید. این همکاران یک بسته همه جانبه را برای چهار ده آماده ساختند که فرصت های تفریحی، زیربنایی و آموزش و تعلیمات حرفوی را در بر می گیرد. بصورت خاص، زنان این ساحه از پروژه بهره می برند.

پارک چهلستون یک ساحه سبز در قلب کابل، پایتخت افغانستان است. از چمن‌های آن به خوبی نگهداری می‌شود و در اطراف حوض‌های آب و فواره‌های آن باغچه های گل کاشته شده اند. در آنجا وسایل ورزش، دَکه روزنامه فروشی و یک رستورانت کوچک وجود دارد. برج قصر چهلستون که در قرن ۱۹ میلادی ساخته شده است، در پارک ۱۲ هکتاری سر به فلک کشیده است. امروز این قصر و مهمان‌خانه قبلی آن مکان مدرن برای نشست‌ها، برنامه‌های فرهنگی و کنفرانس‌ها فراهم می سازند.

در این شهر جنگ‌ زده ۵ میلیون‌ نفری، چنین فضاهای تفریحی بسیار کم هستند. تا چند سال قبل، قصر و پارک چهلستون منظره‌های غمکناکی بودند. ساختمان قصر ویرانه بود و وضعیت پارک کاملا نابسامان بود.

شرایط ساحه چهارده (یا چهاردهی) در مجاروت پارک نیز فقر‌ زده بود. چارده یکی از چندین شهرک‌ در کابل است که در اصل غیرقانونی بود. در حالی که اداره ناحیه ظهور این محلات را تحمل می کرد، از این ساحه هیچ حمایتی نکرد و زیربناهای مورد نیاز آن را فراهم نکرد.

بانک توسعه ای KfW و آغاخان اعتماد به فرهنگ (AKTC) ظرفیت این ساحه را شناسایی نمودند. در مشوره نزدیک با اداره ناحیه و ساکنان این ساحه، از جانب وزارت خارجه دولت فدرال آلمان، این همکاران یک برنامه انکشاف شهری را که پارک در مرکزیت آن قرار داشت طرح کردند.

قصر چهلستون بازسازی شده و زمین آن احیا گردید. این پروژه ساحه مجاور چهارده را نیز در بر داشت. چون این ساحه مسکونی بدون پلان گزاری رشد نموده بود، اولین قدم بررسی زیربناهای موجود و ثبت آن در یک سیستم اطلاعات جغرافیایی بود. با همکاری مردم محل، همکاران پروژه از این معلومات به عنوان نقطه آغازِ گسترش زیربناها استفاده نمودند. کار این پروژه شامل بهبود دسترسی به منطقه چهاردهی از طریق سرک اصلی، توسعه یک سیستم دفع فاضلاب، نصب چراغ‌های روی جاده و بازسازی مسجد محل بود.

یک عامل عمده در موفقیت این پروژه توسعه شهری، ادغام برنامه آموزش فنی و حرفه‌ای با آن بود. بین سال های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۷ بیش از ۶۶۰ زن و ۴۶۰ مرد از ساحه چارده در دوره های شش ماهه آموزش دیدند. برنامه آموزشی اکنون نیز جریان دارد. در مرکز بازسازی شده و ویژه تعلیمات حرفوی جنگلک شاگردان می توانند از هشت برنامه آموزشی انتخاب کنند که شامل بخش‌های خیاطی، گلدوزی، قالین‌بافی، نجاری و باغبانی یا نماسازی هستند. پس از ختم آموزش‌های شان، به فارغان وسایل اولیه مانند ماشین خیاطی داده می شود تا بتوانند بصورت شخصی کار شان را آغاز کنند.

این پروژه که توسط KfW و AKTC عملی می گردد، شرایط زندگی ۳۵۰۰۰۰ نفر از جمعیت محل در مجاورت با پارک چهلستون را بهبود بخشیده است. یک جای امن، جذاب و آرام در قلب شهر کابل رشد نموده است. بیشتر از ۲۵۰۰۰ شهروند از این پارک در هر ماه بازدید می کنند. زنان، اطفال و جوانان حالا می توانند در این پارک بدون مزاحمت قدم بزنند و در بیرون از خانه بازی کنند. این پارک، مثل یک «شُش شبز» کوچک، هوای کابل را نیز بهتر می سازد.

شاکر محمد ۴۴ ساله، یکی از فارغان برنامه آموزشی KfW وAKTC  که در نزدیکی پارک زندگی می کند، می گوید: «قبل از نوسازی پارک، این یک جای بدی بود، خصوصا برای جوانان. حالا این ساحه سبز و امن شده است و همچنان فضای تفریحی مناسب برای کودکان است». او در دو دوره آموزشی باغبانی و نماسازی اشتراک نموده بود. شاکر حالا مسئول اداره باغبانی پارک چهلستون است و مسئولیت نگهداری از ساحه های سبز را به دوش دارد. در کودکی شاکر در زمین های پدرش کار باغداری را انجام میداد. تجربه چندین ساله وی، اساس خوبی را برای یادگیری آموش حرفوی به عنوان باغبان فراهم ساخته بود. وی تاکید می کند: «برنامه آموزشی برای من خیلی مفید بود». وی ادامه می دهد: «من می توانم نفقه فامیلم را فراهم کنم و اطفال من می توانند به مکتب و کلب ورزشی بروند. مانند من عده زیادی از ساکنان محل از طریق پارک و برنامه‌های آموزشی مرتبط با آن، کار یافته اند. زندگی آنان خوب است.»

مرضیه سلیمی افشار، یک خیاط حرفوی ۴۸ ساله نیز با اینکه شرایط ساحه اطراف پارک چهلستون در حال بهبود می باشد، هم نظر است. او به عنوان استاد در مرکز تعلیمات حرفوی جنگلک کار می کند. مرضیه می گوید که وی و فامیل اش از این مرکز آموزشی بهره می برند، همچنان دخترانی که وی به آنان آموزش می دهد. مرضیه می گوید: «معاش من تا حدی بوده است که توانسته ام خانه ام را نوسازی کنم و هزینه دانشگاه فرزندانم را پرداخت کنم. دخترانم امروز به عنوان معلم کار می کنند. این پروژه زندگی مرا بهبود بخشیده است – و من کارم را دوست دارم.»

کورس‌های خیاطی مرضیه شش ماه را دربر می گیرند. این آموزش رایگان است و مصارف رفت و آمد خانم های جوانی که در این کورس‌ها شرکت می کنند، بازپرداخت می شود. مرکز تعلیمات حرفوی جنگلک یک محیط امن آموزشی مطابق به نیازمندی‌های زنان را فراهم می سازد. این مرکز آموزشی از احترام بالایی برخوردار است، نه تنها از جانب خود زنان، بلکه همچنان از سوی بزرگان خانواده، مقامات محلی و ملاها که حمایت شان برای اشتراک زنان در این کورس‌ها خیلی مهم می باشد.

مرضیه ۷۰ دختر را در هر دوره آموزشی تعلیم می‌ دهد. باوجود بزرگی صنف های آموزشی، تقاضا از تعداد جای در این کورس‌ها بیشتر می باشد. وی اغلب اوقات مجبور می شود تقاضای شاگردان را رد کند و یک لیست انتظار برای کورس بعدی ایجاد کند.

بسیاری از اشتراک کنندگان این دوره‌های آموزشی زنان بیوه هستند که بصورت عاجل ضرورت به کار با درامد دارند تا غذای خود و فامیل شان را فراهم کنند. در کورس خیاطی آنان دوختن لباس طفلانه، پیراهن زنانه و مردانه را آموزش می بینند. فامیل‌های افغان اغلبا دختران و زنان شان را اجازه نمی دهند که بیرون از خانه کار کنند. با سپری کردن این آموزش‌ها، فارغان می توانند از خانه نیز کار کنند و پول بدست بیاورند. مرضیه می گوید: «من تخمین می زنم که ۸۰ درصد شاگردانم پس از فارغ شدن در خانه کار می کنند.» با وجود آن، مرکز تعلیمات حرفوی جنگلک یک برنامه حمایت از کاریابی را نیز دارد و ارتباط‌ اش را با تجارت ها در سراسر کابل حفظ می کند.

زمانی که شاگردان درامد‌های شان را برای تعلیمات بیشتر سرمایه گذرای می کنند یا خودشان به عنوان استاد آغاز به کار می کنند، مرضیه بیشتر احساس افتخار می کند. فرصت های بدست آوردن درامد به خودباوری زنان نیز کمک می کند، وی می گوید: «بعضی از زنان آشکارا می گویند که آنان می خواهند خوب بیاموزند تا بعدا مجبور نباشند از کسی درخواست پول کنند. بعضی از شاگردانم حالا بیشتر از من درامد دارند، هرچند از شرایط خیلی سختی آغاز کردند. دیدن موفقیت آنان برای من به عنوان استاد، خیلی اطمینان بخش است.»

زمان نشر: قوس ۱۳۹۸
برنامه: احیای پارک چهلستون کابل
حمایت کننده: وزارت خارجه دولت فدرال آلمان
سازمان اجرا کننده: آغاخان اعتماد به فرهنگ (AKTC)، بانک توسعه ای KfW
ولایت: کابل
هدف برنامه: بهبود امکانات تفریحی برای ساکنان محل از طریق ایجاد باغچه‌ها و زمین های ورزشی و فراهم‌سازی زمینه برای برنامه‌های فرهنگی در پارک بازسازی شده چهلستون کابل
«قبل از نوسازی پارک، این یک جای بدی بود، خصوصا برای جوانان. حالا این ساحه سبز و امن شده است و همچنان فضای تفریحی مناسب برای کودکان است»
More stories in this sector