سرک های آینده دار

یک سرک میتواند زمینه ساز رونق اقتصادی شود. در شمال افغانستان، صندوق توسعه زیرساخت منطقه ای (RIDF)پروژه های سرک سازی اضطراری را تمویل میکند و این گونه زندگی روزمره را برای بسیاری از مردم آسانتر میسازد.

وضعیت به ویژه دربهار و زمستان مشکل ساز است، با آب و برف موجود در گودال­ها. حسام الدین، راننده تکسی، سفرهای خسته­کننده بسیاری را در شاهراه قدیمی، از شهر دهدادی به سرک متصل به مزارشریف در شمال افغانستان، به یاد می­آورد. یک خاطره در ذهنش به وضوح نقش بسته است:

Hassamuddin works as a taxi driver. He recalls many exhausting journeys along the old road. After one particularly bad experience, he avoided the road to Dehdadi. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

حسام الدین، راننده تکسی، دوباره مسافرانش را به دهدادی می­برد. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

حسام الدین توضیح می­دهد: "مادری همراه با نوزاد تازه متولد شده و خانواده­اش را از شفاخانه سوار کردم و در نیمه راه در گودالی از گل گیر کردیم. هوا تاریک بود و بسیار سرد. نه می­توانستیم به عقب برویم و نه جلو." مردها تلاش کردند موتر را بیرون بکشند اما نتوانستند. حسام الدین می گوید: "پس از مدت طولانی ارنگ زدن، مردم محل برای کمک به ما آمدند و شکر خدا توانستیم به راه ادامه دهیم." بعد از این تجربه بد، او تصمیم گرفت دیگر به سرک دهدادی نرود.

این تنها یکی از داستان­های بیشماری است که مردم منطقه ولسوالی دهدادی درباره شاهراه می­گویند، که برای دهه­ها چیزی جز سرک خاکه نبود. وسایل نقلیه سنگین و آب و هوای بد آن را خراب کرده و قسمت­هایی از آن را غیرقابل عبور کرده است. تصادم نیز اغلب رخ می­داد.

حاجی قربان شاه، یکی از بزرگان دهدادی می­گوید:" مشکلات اغلب زمانی به­وجود می­آمد که دو موتر به هم می­رسیدند اما به دلیل باریک بودن سرک در برخی قسمت­ها قادر به عبور نبودند. در فصل باران ، مردم اغلب نمی­توانستند از سرک عبور کنند، زیرا گل و لای خیلی عمیق بود و کودکان نمی­توانستند به مکتب بروند."

Haji Ghorban Shah, one of the elders of Dehadi district, is happy that his granddaughter can now reach her school also during heavy rain. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

حاجی قربان شاه خوشحال است که نواسه اش اکنون حتی در روزهای بارانی شدید می­تواند به مکتب برود. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

در نتیجه، برای شورای انکشاف منطقه دهدادی، بازسازی سرک ارتباطی، سال­ها در ابتدای لیست پروژه­های زیرساختی اضطراری قرار داشت. این ولسوالی به تنهایی دارای 4000 خانواده است که بیشتر آن­ها دهقانانی هستند که محصولات خود را در این سرک حمل و نقل می­کنند. سید مصطفی، رئیس شورای انکشاف منطقه ای می­گوید: "زنان­، كودكان، کهنسالان و معلولان به ویژه، به دلیل شرایط نامطلوب دچار محرومیت شده­اند."

با کمک صندوق توسعه زیرساخت منطقه­ای  (RIDF)، که توسط وزارت همکاری اقتصادی و توسعه فدرال آلمان (BMZ)  تأمین می­شود­، سرانجام پروژه بازسازی آغاز شد. 67 میلیون افغانی (700،000 یورو) سرمایه­گذاری شد. عرض سرک در طول یک بخش 1.7 کیلومتری 11 متر شد و یک بخش از راه با شش متر عرض آسفالت شد. مصطفی گزارش می­دهد: "پل­ها، معابر و کانال­های زهکشی در هر دو طرف سرک ساخته شده­اند و دارای استاندارد خوبی از زیرساخت هستند."

Dehdadi District is home to about 4,000 families, most of them farmers who transport their goods along the road.

سرک به تازه گی ساخته شده در ولسوالی دهدادی.  | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

از زمان تکمیل سرک در ماه عقرب سال 1398 ، ساکنان منطقه دهدادی بالاخره توانستند به راحتی به مزارشریف سفر کنند، چه برای رفتن به شفاخانه، چه برای خرید و چه برای رسیدگی به امور مهم دیگرشان. حسام الدین، راننده تکسی، باز مسافران خود را به دهدادی می­برد. او می­گوید: "بعضی اوقات، من حتی چهار بار در روزاین مسیر را طی می­کنم."

این سرک همچنین کسب و کارهای جدیدی همراه با مطب داکترها و دواخانه­ها به مناطق روستایی آورده است،. داکتر عبدالغفور که مطب خود را در این سرک باز کرده است، می­گوید:"در گذشته، تقریباً هیچ تجارتی در این مسیر انجام نمی­شد، اما اکنون بسیاری از افراد از فرصت استفاده کرده­اند و مکان­های تجاری باز کرده­اند. اکنون مردم می­توانند به جای سفر به شهر برای هر بیماری کوچک، مستقیماً به مطب من بیایند. آن­ها همچنین می توانند دواهای خود را از دواخانه کنار مطب دریافت کنند. "

برخی از دکان­دارها حتی از کمی رونق در کسب وکار خبر می­دهند. یکی از آن­ها شیر محمد است که با صفحات فلزی کار می­کند و وسایل فلزی در ورکشاپ خود تولید می­کند. او می گوید: "بسیاری از مشتریان از سایر مناطق به دلیل مطلوبیت سرک می­آیند و مردم محل اکنون به جای رفتن به مزار شریف از من خریداری می­کنند، زیرا من کار را با هزینه کمتری انجام می­دهم و با جان و دل کار می­کنم."

Mohammad Shir is happy with the new road, ‘Locals are now buying from me rather than in Mazar-e Sharif, as I carry out the work at a lower cost and put my heart and soul into it.’ | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

محمد شیر از ساخت سرک جدید خوشحال است. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

دانش متخصصان و کار برای مردم محلی

RIDF از سال 1389 از طریق بانک توسعه KfW بودجه پروژه­های زیرساختی همچون برنامه سرک­سازی در دهدادی را تأمین کرده است. هدف از این کار، بهبود شرایط زندگی مردم و رونق اقتصاد منطقه است. مقامات و شوراهای ولایتی و ولسوالی می­توانند پروپوزال­های مربوط به اینگونه طرح­ها را به کمیته­های انکشافی ولایت (PDC) ارائه دهند. پس از تأیید توسط PDC مربوطه، توسط آژانس­های متخصص مسئول اجرا می­شوند. این آژانس­ها همچنین از RIDF پشتیبانی تخنیکی دریافت می­کند.

به این ترتیب بیش از 270 کیلومتر از سرک در حال حاضر اعمار یا بهسازی شده، 98 کیلومتر کانال آبیاری ساخته و مرمت شده، دیوارها برای سیلاب ساخته شده، هزاران خانواده به شبکه برق متصل شده­ و مکاتب ساخته شده­اند. پروژه­های بسیار دیگری در حال حاضر در مرحله برنامه­ریزی یا در دست ساخت هستند. در تمام آن­ها، به متخصصان نهادهای ولایتی و ولسوالی افغانستان آموزش­های بیشترارائه شده است.

The construction of the two roads is the result of close cooperation between Afghan and German partners. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

پروژه­های موفق سرک سازی نتیجه همکاری نزدیک بین همکاران افغان و آلمانی است. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

یکی از این متخصصان محمد شفیع است. او مهندس و رئیس اداره ولایتی وزارت احیا و انکشاف دهات در بلخ است و در چندین دوره آموزشی RIDF درباره موضوعاتی از قبیل تخنیک های GPS و نقشه برداری شرکت کرده است. شفیع می­گوید: "دوره­های آموزشی منظم برای ما بسیار مهم است، زیرا آن­ها قابلیت­های عملیاتی وزارت را تقویت می­کنند." در کل بیش از 5،500 تن از مهندسین و مقامات دولتی ولایات شمالی در دوره­های آموزشی و مربیگری RIDF شرکت کرده­اند. دانش تازه کسب شده، آن­ها را قادر می­سازد که در آینده به طور مستقل، پروژه­های بزرگ زیرساختی را برنامه­ریزی و اجرا کنند.

مردم محل در مرحله ساخت  نیز سود می برند. سه چهارم از نیروی کار برای تمام اقدامات زیرساختی تأمین شده توسط RIDF  از مردم محل تامین می­شود. در میان آن­ها زنانی هستند که برای انجام کارهایی مانند تهیه غذا و تولید کیسه­های حمل و نقل استخدام شده­اند. حدود 100 نفر از افراد محلی در شاهراه دهدادی مشغول کار بودند.

رونق ملموس

سرک ارتباطی چهار کیلومتری دیگری نیز در شرق مزارشریف با حمایت RIDF ساخته شده است، چیزی که مردم محلی سال­ها خواستار آن بودند. در اینجا نیز، مانند دهدادی، با بودجه RIDF راه به عرض شش متر آسفالت شد. مردم و مقامات محلی در قسمت پر رفت و آمدی از سرک در اطراف كارته وحدت از كار بازسازی بعنوان فرصتی برای سرمایه­گذاری استفاده کرده و سرک آسفالت شده را به عرض ده متر عریض کردند. حاجی محمدالله، رئیس شورای منطقه (شورای ولسوالی) می­گوید: "شاروالی مزارشریف مسئولیت یك متر از آن را بر عهده گرفت و ساكنین مابقی را تأمین مالی كردند. اینگونه، سرک به یک پروژه مشترک برای همه ما تبدیل شد و ما نیز آن را با هم حفظ خواهیم کرد."

The about four-kilometre long Sajadia Road is something the local population had been calling for many years. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

سرک سجادیه در کارته وحدت.​ | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

مانند ولسوالی دهدادی، به دلیل ساخت و ساز سرک، بسیاری از چیزها برای ساکنان کارته وحدت نیز بهبود یافته است. محمد الله گفت: "در گذشته، ما اغلب به اجبار با گل و لای و گودال­ها سروکار داشتیم و بسیاری از رانندگان تکسی کار خود را متوقف کرده بودند، حتی بیماران را هم نمی­بردند. خوشبختانه، ما این روزهای وحشتناک را پشت سر گذاشتیم."

عصمت الله، یک خوراکه فروش در کارته وحدت، هنوز هم می­تواند گرد و غبار افتضاحی که قبلاً بخصوص در ماه­های تابستان دائما در هوا معلق بود، را به یاد آورد. او می­گوید: "من مجبور بودم چندین بار در روز دکان خود را تمیز کنم و بسیاری از مشتریان شکایت می­کردند که جنس­های ما کثیف شده و بوی بدی می­دهند. بسیاری از آنها حتی به بیماری­های تنفسی مبتلا شدند." اکنون کسب و کار او بهتر شده است، او فقط مجبور است هفته ای یک­بار دکان خود را تمیز کند و پسر یازده ساله­اش مجتبی بالاخره می­تواند به راحتی به مکتب برود.

Esmatullah had to clean his shop several times a day and customers complained about dirty goods. Now, he only cleans his shop once a week. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

عصمت الله در دکانش. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

پس از پایان کار ساخت و ساز درماه میزان سال 1398، اولین خانواده­ها به کارته وحدت نقل مکان کردند، زیرا حومه آن به یکباره امن­تر و تمیزتر از گذشته شده بود. از آن زمان به بعد، بلاک­های جدید در همه جای منطقه به چشم می­خورد­، خانه­ها نوسازی می­شوند و سرک­ها توسط سرمایه­گذاران خصوصی بهسازی می­شوند.

قیمت املاک نیز بالا رفته است و روند صعودی رشد اقتصادی ملموس آغاز شده است. قادر قرین، یک سیاست­مدار محلی می­گوید:" برای ما، این سرک فراتر از یک سرک است. چرا که رشد و توسعه را به ارمغان می­آورد و دسترسی به آموزش و کار را برای مردم بهتر می­کند. ما از تعهد دولت آلمان در پروژه­های زیرساختی مانند این بسیار قدردانی می کنیم."

این رونق همچنین به نفع بسیاری از زنانی است که در کارته وحدت امرار معاش می­کنند، زنانی مانند خانم محمدی که سالن زیبایی او اکنون به مراتب سودآورتر است چون تمیز نگه داشتن محل کارش راحت­تر است. او می گوید: "عروس­ها حتی از روستاهای اطراف به سالن من آمده­اند تا خود را برای روز عروسی آماده کنند."

Fatima Haji Mohammadi owns a beatuy salon in Karte Whadat that is now more profitable than before. She says that it is also far easier to keep her premises clean with the new road. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

خانم محمدی سالن زیبایی دارد، که اکنون سودآور­تر از قبل است. | © GIZ GmbH / Mohammad Javid

فاطمه نیز که قبل از بازگشت به افغانستان به عنوان پناهنده در ایران زندگی کرده بود، یک خوراکه فروشی کوچک در کارته وحدت راه اندازی کرده که اکنون درآمد بیشتری از قبل از ساخت جاده دارد. فاطمه می­گوید: "خوشحالم که تقریباً هر ماه یک مکتب جدید، یک مطب داکتر یا یک دانشگاه در کارته وحدت افتتاح می­شود وهمه چیز بسیار امن تر از گذشته است. ما مطمئنیم که فرزندان ما آینده بهتری در اینجا دارند."


منتشر شده: اسد 1399

برنامه: صندوق توسعه زیرساخت منطقه ای( (RIDF

به سفارش: وزارت همکاری اقتصادی وتوسعه فدرال آلمان (BMZ)

همکار: وزارت مالیه افغانستان

سازمان تطبیق کننده: بانک توسعه KfW

ولایات: بدخشان، بغلان، بلخ، کندز، سمنگان و تخار

هدف برنامه: بهبود شرایط زندگی در شمال افغانستان با فراهم کردن زیرساخت­های اساسی. توانمند سازی ادارات و گروه­های شهروندی در سطح ولسوالی­ها و ولایات برای تطبیق و اجرای برنامه­های زیرساختی در جهت تأمین نیازهای مردم.

Fatima lived as a refugee in Iran before setting up a small grocery store in Karthe Wahdat.
"ما مطمئنیم که فرزندان ما آینده بهتری در اینجا دارند."
More stories in this sector