محل تجارت و ایجاد روابط اجتماعی

هر روز شنبه حوالی ساعت ۸ صبح بازار تیم در منطقۀ خوروگ تاجکستان به روی تجاران، مشتریان و بازدیدکنندگان هر دو طرف دریای پنج در مرز افغان-تاجیک باز می شود. کالاهای رنگانگ و اقلام مختلف غذای محلی، کتب و مواد آموزشی، وسایل حفظ الصحه و نیز وسایل بازی از جملۀ انواع محصولاتی است که می توان آنهار را در این بازار دریافت. علاوه بر مصروفیت فعالیتهای اقتصادی مردم از لحاظ اجتماعی نیز گردهم آمده از رفتن به چایخانه لذت می برند.

افغانستان و تاجکستان مرزها، زبانها، عنعنات و فرهنگ مشترک داشته ولی برای مدت چندین دهه در تاریخ اخیر از هم جدا ساخته شده اند. نظامهای مختلف سیاسی و اقتصادی و منازعات مسلحانه منجر به انکشافات متفاوت در این کشورهای همجوار شده اند. با درنظرداشت این واقعیتها، هدف برنامه های فرامرزی که از جانب حکومت آلمان تمویل می شود اینست که همکاری منطقه یی میان جوامع افغان و تاجک از طریق تقویت پیوندهای جدید بازار رشد یابد، از ظرفیتها استفاده بعمل آمده و منابع موجود ادغام گردد. این امر به انکشاف اجتماعی-اقتصادی پایدار جوامع مرزی کمک می کند.

بازار فرامرزی تیم در سال ۲۰۰۲ اعمار گردید و تا کنون مورد استفاده قرار می گیرد. در زمان اعمار این بازار حکومت محلی برای بازار وجوه نهایت محدود مالی در اختیار داشت و صرف یک جای مرکزی ساده سرپوشیده را برای حفظ تاجران در برابر باران و برف در فصل زمستان و آفتاب در فصل تابستان اعمار نمود. به گونۀ مثال، به موجب فقدان تسهیلات سردکن، محصولات زیاد خوراکی آسیب پذیر زیر حرارت آفتاب به سرعت فاسد می شدند. شرایط دشوار اقلیمی منطقه تجارت را طی مدت شش ماه تقریباً ناممکن ساخته بود که به نوبۀ خود فرصت کسب درآمد برای جامعه و تجاران آنرا در این مدت محدود کرده بود. مزید برآن، بازار موجود تنها ۲۰ باب دوکانهای پرچون دارد. این دوکانها برای رفع تقاضای مردم کافی نبود زیرا بازار پایۀ مشتریان خویش را طی ده سال گذشته گسترش داده است.

به منظور بهبودبخشیدن شرایط بازرگارنی و ممکن ساختن افزایش فعالیتها در بازار تیم، ساحۀ غرفه ها نوسازی شد، یک جای بسته و محاط با ساحات سایه دار اعمار گردید، و تسهیلات آب و حفظ الصحه احداث شد. هر روز شنبه بیش از ۳٬۰۰۰ تن اتباع افغان و تاجک به این بازار می آیند، و شمار متشبثانی افغان و تاجیک که از بازار استفاده می کنند بالترتیب به ۹۰ و ۵۰ تن افزایش یافته است.

خانم ستاره که ۲۸ سال دارد خیلی راضی به نظر می رسد. وی می گوید: "ما از این بازار خوش هستیم. ما به کالاها و اقلام غذایی ارزان دسترسی بیشتر داریم، یعنی ما برای چیزهای دیگر مانند صحت و تعلیم و تربیه درآمد بیشتر داریم." علاوه برآن، بازار جدید به مثابۀ یک محل تبادل فرهنگی جوامعی که برای یک مدت زمان طولانی از هم جداساخته شده اند، خدمت می کند. فرخ یک خانم دیگر از محل چنین می گوید: "این بازار به یک مرکز رویدادهای ورزشی، فرهنگی و سایر رویدادهای اجتماعی تبدیل می شود. با فراهم ساختن یک مجمع تبادل فرهنگی این بازار به ایجاد یک تفاهم مشترک کمک کند و در تأمین ثبات در ساحۀ مرزی سهم خویش را ادأ نماید." افزون برآن، شمار فروشندگان اناث در بازار تیم به مقایسۀ بازارهای دیگر فرامرزی افزایش یافته است. بازار جدید با بهبود شرایط و افزایش شمار دوکانهای آن سهمگیری زنان را در جنبه های اقتصادی و اجتماعی زندگی رشد خواهد داد.

بنابراین، این بازار یک نقش قابل ملاحظه را در ارتقای تجارت فرامرزی ایفا نموده به عنوان یک پلاتفرم گفتگو مبدل شده است. فایدۀ دیگر این مارکیت اینست که مقامات تاجکی در ادارۀ بازارهای فرامرزی تجربۀ بیشتر کسب می نمایند و دلایل بیشتری برای همکاری با مقامات محلی افغان خواهند داشت. این همکاریها به ایجاد مناسبات قویتر میان کشورها کمک می کند.

تاریخ نشر: ماه جون سال ۲۰۱۹
برنامه: پروگرام ادغام منطقه یی پاکستان-افغانستان-تاجکستان (پاتریپ - PATRIP)
مرجع هدایت دهنده: وزارت امور خارجۀ آلمان
شرکــا: شبکۀ انکشافی آغاخان، بنیاد آغاخان، ویش انترنشنل، میشن ایست، سازمان انکشاف کمکهای خیریه و سایر سازمانهای غیرحکومتی
سازمان تطبیق کننده: بانک انکشافی KfW، بنیاد پاتریب، بنیاد آغا خان
ولایتها: افغانستان – بدخشان، پکتیا، خوست، ننگرها؛ تاجکستان - گورنو-بدخشان؛ پاکستان – بلوچستان، خیبر پختونخوا
هدف برنامه: اقدامات زیربنایی در ساحات مرزی تاجکستان-افغانستان-پاکستان ثبات، همگرایی و همکاری را رشد می دهد.
این بازار به ایجاد یک تفاهم مشترک کمک نموده در تأمین ثبات در ساحۀ مرزی نقش دارد.
More stories in this sector