کشف ظرفیتی که در درون ما خفته است

حفیظ الله، آریا و شهروز در دانشگاه تخار در رشتۀ اقتصاد تحصیل می کنند. آنها در اوقات فراغت خویش به حیث معلم کار می کنند تا مصارف تحصیل خود را بپردازند و از خانواده های شان حمایت کنند. در حال حاضر آنها که در سال چهارم تحصیل خویش قراردارند، تجربه کافی علمی دارند. با این حال، یک برنامه آموزشی تکمیلی به آنها فرصت داد تا در مورد بسیاری از موضوعاتی که در نصاب های تعلیمی مکتب ها یا دانشگاه ها وجود ندارند، معلومات کسب کنند.

طی یک دوره شش ماهه، دانش آموزان در صنف های مدیریت اضطراب، مهارت های رهبری، گفتگو، حل اختلاف از راه های غیرخشونت آمیز، شبکه سازی و لابی سازنده حضور یافتند. حکومت آلمان این دوره های آموزشی را با همکاری جامعه مدنی و شرکای بخش دولتی افغانستان راه اندازی کرد. این دوره ها، جوانان کشور را تشویق می کنند تا در کار داوطلبانه برای توسعه دموکراتیک افغانستان سهم بگیرند.

سیمای آریا می درخشد وقتی توضیح می دهد که چرا از نظر او دوره های مذکور اهمیت بسیار خاصی داشت: «من همیشه هدف های خودم را داشتم، اما بیشتر آنها شبیه رویاهای دور از دسترس به نظر می رسیدند. حالا می دانم که می توانم اهداف خود را به واقعیت تبدیل کنم. آنها دیگر تنها در ذهن من حضور ندارند - پس از اشتراک در دوره های آموزشی، اکنون من آنها را بر روی کاغذ دارم.» آریا متوجه شده است که او در گذشته خود را عقب نگهداشته و در برخی موارد اعتماد به‌نفس نداشته است. او اکنون راه خود را برای آینده تعیین کرده است. زن جوان ضمن لبخند، دیدگاه روشن خود را تعریف می کند: «هنگامی که دورۀ لیسانس خود را به پایان برسانم، می خواهم در رشتۀ اقتصاد تحصیلات تخصصی داشته باشم و سپس وزیر معارف شوم.»

در حالی که برنامه او شکل می گیرد، آریا در اوقات فراغتش ریاضی تدریس می کند. او می خواهد تجربه های خود را که در دوره های آموزشی اندوخته است، با دختران صنفش در میان بگذارد و از همین رو در پنج دقیقه آخر درس، برنامۀ ویژه ای را راه انداخته است. «من از این فرصت کوتاه برای تدریس ابزارهایی که یاد گرفته ام، استفاده می کنم. در درس آخرمان، من به آنها توضیح دادم که وقتی با مردم صحبت می کنند، همیشه باید به چشمان شان نگاه کنند، کاملاً به آنها گوش فرادهند و درباره نظرات مختلف به شکل منصفانه صحبت کنند. به این ترتیب، در هر درس، من می توانم برخی از آنچه را آموخته ام به دیگران انتقال بدهم.»

حفیظ الله، محصل اقتصاد و معلم انگلیسی، می خواهد مهارت های تازه به دست آمدۀ خود را به دیگران منتقل کند. او اطمینان دارد که دانش آموزانش واقعاً از آن بهره مند خواهند شد: «من اغلب با کودکانی مواجه می شوم که به موجب زندگی دشوار، اعتماد به‌نفس بسیار کمی دارند. پس از درس های مان، من به آنها می گویم آنچه که به نظرشان نقاط قوت و ضعف، فرصت ها و مشکلات شان اند را روی کاغذ بنویسند. سپس ما نتایج را مورد بحث قرار می دهیم و آنها ناگهان درک می کنند که واقعاً ظرفیت زیادی دارند.»

شهروز از هرات، اعتماد به نفس خود را در طول برنامه آموزشی افزایش داد. موضوعی که بیشتر او را علاقه مند می کرد، چگونگی مقابله با اضطراب بود. پس از سه دهه درگیری های طولانی و گاهی هم مسلحانه، بازار دشوار کار و مشکلات دیگر، استرس روانی پدیده ای غیرمعمول در میان مردم افغانستان نیست. «من آموخته ام که چگونه با استرس و فشار روانی مقابله کنم و نگذارم خوبی هایم را از من بگیرد. من اکنون می توانم وضعیت های دشوار را بهتر تحلیل و درک کنم و راه حل هایی مناسب برای مقابله با آنها بیابم.» وی که ۲۳ سال دارد، در طول تعطیلات سمستر، این مهارت ها را با افراد جوان در هرات شریک می سازد.

هنگامی که او یک دوره آموزشی دو روزه را در شهر خود در اینترنت اعلام کرد، ۶۲ نفر بلافاصله ثبت نام کردند تا در آن شرکت کنند. این تجربه، وی را بیشتر تشویق نمود. او می گوید: «نگرانی ها و مشکلات روزمره، شمار زیادی از افراد را از گشودن یک مسیر شغلی باز می دارد. در دوره آموزشی ام در هرات، من ابزار مدیریت اضطراب را که در برنامه آموزشی آموخته بودم، به اشتراک کنندگان انتقال دادم.» شهروز می خواهد در آینده افغانستانی را ببیند که در آن مردم، دیگر وابسته به شغل هایی که توسط سازمان های کمک کننده بین المللی یا دولتی ایجاد می شوند، نباشند، بلکه مثل کارآفرینان به اندیشیدن آغاز کنند و کارها را خود انجام دهند. وی می افزاید: «همه ما باید ظرفیتی که در درون ما خفته است را کشف کنیم. به این ترتیب، ما قادر خواهیم بود کشور خود را به سمت جلو به حرکت در بیاوریم. این آموزش به من کمک کرد که این مهارت ها را در خود پیدا کنم و اکنون می خواهم آنها را به افراد دیگر، تا آنجا که بتوانم، انتقال دهم.» 

انتشار: دسامبر 2017
برنامه: خدمات ملکی صلح  (ZFD)
هدایت دهنده: وزارت همکاری اقتصادی و توسعه آلمان  (BMZ)
ادارۀ همکار: سازمان های غیرحکومتی افغانستان و ادارات دولتی
سازمان تطبیق کننده: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH
ولایات: بدخشان، بلخ، کابل، کندز، سمنگان، تخار
هدف برنامه: تحکیم صلح در سطوح محلی، منطقه ای و ملی
مدت کلی: از سال 2004

 

من روش هایی را برای مقابله با استرس و فشار روانی آموختم
More stories in this sector