د افغانستان او المان ترمنځ د دوامداره همکارۍ لپاره ۶.۲ میلیارده افغانیو ژمنه

12.08.1398
کابل، د ۱۳۹۸ کال د لړم 12مه - تېره ورځ، د افغانستان د مالیې وزارت سرپرست او د زیربناء په چارو کې د ولسمشرۍ عالي مقام ستر سلاکار ښاغلي پروفیسور محمد همایون قیومي د المان د اقتصادي همکارۍ او پراختیا وزارت مرستیال (BMZ) ښاغلي مارټین ییګر، سره یوځای افغانستان سره د المان دوامداره ملاتړ تصدیق کړ. د ۲۰۱۹ زېږدیز کال په پای کې، د المان دولت د المان د اقتصادي همکارۍ او پراختیا وزارت له لارې د افغانستان – المان همکارۍ د پروژو لپاره به ۶.۲ میلیارده افغانۍ (۷۲ میلیونه یورو) اضافه مرسته وکړي، چې په ۲۰۱۹ زېږدیز کال کې به ټولټال ژمنه شوې مرسته ۱۸.۱ میلیارده افغانیو (۲۱۱ میلیونه یورو) ته ورسېږي.

د اقتصادي همکارۍ او پراختیا وزارت مرستیال ښاغلی ییګر وویل،  المان چمتو دی چې د سولې او دیموکراسۍ په لاره کې له افغانستان سره خپلو مرستو ته دوام ورکړي. هره راتلونکې مرسته باید د ۲۰۰۱ زېږدیز کال راهیسې د ترلاسه شوو پراختیایي لاسته راوړنو پر بنسټ وي، په ځانګړي ډول هغه مرستې چې ښځو او نجونو ته یې ګټه رسولې ده. المان به له افغانستان څخه د اوږد مهاله ملاتړ کوونکي په توګه خپل رول لوبولو ته دوام ورکړي.

په ۲۰۱۹ زېږدیز کال کې، ټولټال ۱۴.۱ میلیارده افغانۍ (۱۶۴.۵ میلیونه یورو) مالي همکارۍ ته او ۴ میلیارده افغانۍ (۴۶.۵ میلیونه یورو) تخنیکي همکارۍ ته ځانګړې شوې دي. المان لیواله دی ترڅو خپله ژمنه وساتي، خو په دې شرط چې د افغان حکومت خپل د فساد ضد تدابیر ډېر کړي، غوره حکومتولۍ ته وده ورکړي او هوکړه شوي اصلاحات تطبیق کړي. د المان د اقتصادي همکارۍ او پراختیا وزارت (BMZ) به په دې توګه د غوره حکومتولۍ په اړه د شاخصونو لاسته راوړلو لکه څرنګه چې د جینیوا د دوه اړخیز حساب ورکونې په چوکاټ (GMAF) کې ذکر شوي دي، او د انرژۍ په سکتور کې د عملیاتو او مراقبت په اړه د بریالیو اصلاحاتو او پرمختګ پورې د خپل مالي ملاتړ یوه برخه محدوده کړي. که چېرې دا شرایط پوره نه شي، نو د مالي ملاتړ د یوې برخې مخه نیول کېدلای شي.

د مالیې وزارت سرپرست وویل، د افغانستان حکومت د باثباته ډیموکراسۍ د رامنځته کولو په برخه کې د افغانستان په ملاتړ کې د المان د حکومت مرستې مني. غوره حکومتولۍ، دوامداره اقتصادي پراختیا او کارموندنې، ښاري پراختیا او د ښاروالۍ زېربناء کې مرسته کول به د افغانستان له حکومت سره مرسته وکړي ترڅو د اغېزمنتوب او ځان بساینې پر لور حرکت وکړي. زه د المان له حکومت څخه مننه کوم چې له موږ سره د یو خوندي او سوکاله افغانستان په جوړولو کې خپلو مرستو ته دوام ورکوي.

د ۶.۲ میلیارده افغانیو (۷۲ میلیونه یورو) اضافه ژمنې شوې مرستې څخه نږدې ۴.۶ میلیارده افغانۍ (۵۳.۵ میلیونه یورو) مرسته د نوې کېدونکې انرژۍ او د انرژۍ د وړتیا په واسطه د برېښنا لېږد ته د ودې ورکولو، د کندز – خلم ملي لویه لار او د سیمه ییزې بنسټیزې پراختیا وجهي صندوق (RIDF) په ګډون په روانو پروژو کې مالي همکارۍ ته ځانګړې شوې. د سیمه ییزې بنسټیزې پراختیا وجهي صندوق (RIDF) پروګرام د افغانستان په شمال کې اقتصادي او ټولنیزې زېربنا ته وده ورکوي په داسې حال کې چې په خپلواکه توګه د پراختیایي پروګرامونو پلانونو او تطبیقولو لپاره ولایتي ادارې ځواکمنوي.

له تخنیکي او مسلکي زده کړو (TVET) سره د مرستې او د څېړنو او کارپوهانو وجهي صندوق په ګډون د روانو تخنیکي همکاریو د پروژو په تمویل کې به پروژو ته ۱.۶ میلیارده افغانۍ (۱۸.۵ میلیونه یورو) اضافه شي. د مطالعاتو او کارپوهانو وجهي صندوق په کوچنۍ کچه اقدامات او پروژې تمویلوي، کومې چې د تخنیکي همکاریو له پروژو څخه ملاتړ کوي.

د ۲۰۱۹ زېږدیز کال د اپریل په میاشت کې د دولت د خبرو اترو پرمهال، د المان حکومت  پراختیایي همکارۍ لپاره  ۵ میلیارده افغانۍ (۵۹ میلیونه یورو) د همکارۍ ژمنه وکړه. د ۲۰۱۹ زېږدیز کال د سپټمبر په میاشت کې د افغانستان د بیارغونې ایمني وجهي صندوق (ARTF) د تمویل لپاره نږدې ۶.۸ میلیارده افغانۍ (۸۰ میلیونه یورو) اضافه مرسته ورکړل شوه. د نړیوال بانک لخوا دا اداره شوی فنډ غوره حکومتولۍ ته د ودې په ورکولو سره د افغانستان ثبات غواړي.

دوامداره ژمنتیا د جینیوا د دوه اړخیز حساب ورکونې هغه چوکاټ (GMAF) تعقیبوي چې په ۲۰۱۸ زېږدیز کال کې د جینیوا په کنفرانس کې رامنځته شوی وو، کوم چې د افغانستان د اسلامي جمهوري دولت او د نړیوالې ټولنې ترمنځ پر دوه اړخیزې حساب ورکونې ټینګار کوي او د همکارۍ لپاره یو مهم بنسټ وړاندې کوي. د المان دوامداره ژمنتیا همدارنګه په ۲۰۱۶ زېږدیز کال کې د بروکسل په کنفرانس کې له ترسره شوې ژمنې سره مالي مرسته کوي، کوم چې تر ۲۰۲۰ زېږدیز کال پورې د افغانستان لپاره دوامداره نړیوال سیاسي او مالي ملاتړ  تضمینوي ترڅو د افغانستان په مشرۍ یو پیاوړی حکومت او پیاوړې ادارې رامنځته کړي.

سربېره پردې، دغه دوامداره ژمنې د المان او افغانستان دواړو خواو ته فرصت برابروي ترڅو خپلې مرستې سمې تنظیم کړي او  هغو نړیوالو دوامداره پرمختیایي موخو (SDGs) لپاره چې د پاریس تړون لخوا ټاکل شوې دي، خپلې ملي اړتیاوې پوره کړي.

د آلمان پراختیایي ستراتېژي د افغانستان د  مالکیت پیاوړي کول، افغانستان سره د پراختیایي همکاریو  راپور حق لري. ستراتېژۍ او د پروژې په اړه لا زیاتو معلوماتو ته د https://www.ez-afghanistan.de/ps وېبپاڼې له لارې لاسرسی کېدلای شي.