بشري مرستې

له ناورینونو سره مبارزه کول او بېړني حالتونو سره مخامخ کېدل

د ملګرو ملتونو د بشري چارو همغږۍ دفتر(UNOCHA) د سروې ګانو له مخې په ۲۰۱۹ کال کې په افغانستان کې شاوخوا ۶.۳ ملیونه وګړي بشري مرستو ته اړتیا لري. د دغه ناڅرګنده وضعیت په لاملونو کې وسله والې شخړې او تکراري طبیعي آفتونه شامل دي، لکه د تېر کال وچکالۍ ناڅاپي بحران. دغه فکتورونه په افغانستان کې دننه او ګاونډي هېوادونو لکه ایران او پاکستان او نورو هېوادونو کې په لویه کچه د بې ځایه کېدنې لامل شو.  

UNOCHA داسې اټکل کړی چې په افغانستان کې به په ۲۰۱۹ کال کې شاوخوا ۹۰۰۰۰۰ کسان له داخلي بې ځایه کېدنې څخه اغېزمن شي. یوازې د ۲۰۱۸ کال د جنورۍ او اکتوبر میاشتو ترمنځ، شاوخوا ۵۵۱۰۰۰ کسان، چې له نیمایي څخه ډېر یې ماشومان دي، په هېواد کې دننه بې ځایه شوي دي. داخلي بې ځایه شوي خلکو ته د لومړني خدمتونو او اکمالاتو برابرول اکثره د ځایي خلکو په پرتله ډېر ستونزمن کار دی، او په ځینې حالتونو کې د کوربه ټولنو او بې ځایه شوي خلکو ترمنځ د شخړو لامل کېږي.

دا په داسې حال کې ده چې له نورو هېوادونو څخه بېرته راستنېدونکي کډوال هم مرستې ته اړتیا لري. له ایران څخه د بېرته راستنېدونکو کډوالو شمېر په دغه هېواد کې د اقتصادي ستونزو له امله ډېر شوی دی. د ۲۰۱۸ کال جنورۍ میاشتې نه تر اکتوبر میاشت پورې، له ایران څخه ۶۷۰۰۰۰ کډوال بېرته راستانه شوي دي، چې د تېر پوره کال په پرتله دا لوړه شمېره ده.  UNOCHA وړاندوینه کړې چې له ایران او پاکستان څخه د راستنېدونکو کډوالو شمېر به په ۲۰۱۹ کال کې په ترتیب سره شاوخوا ۵۷۵۰۰۰ او ۴۰۰۰۰ وي. دغه وګړي اکثره د خپل یا د کورنۍ نفقې پیدا کولو لپاره کومه وسیله نه لري او پر بشردوستانه مرستو باندې تکیه کوي.

نو له دې امله، د آلمان حکومت د بشردوستانه مرستو اقداماتو له لارې د داخلي بې ځایه شوي خلکو او بېرته راستنېدونکو سره اړونده مرستې کوي چې په دغه مرستو کې خوراکي توکو، د څښاک اوبو توزیع کولو، فاضله اوبو لمنځه وړلو او روغتیایي پاملرنې شامل دي. آلمان د ناورین د خطر په مدیریت کولو کې هم ښکېل دی چې موخه یې د بشری ناورینونو اثر کمول دي.

پر دې سربېره، افغانستان د نړۍ په کچه له ماینونو څخه ډېر زیات اغېزمن شوي هېوادونو کې حسابېږي. د افغانستان د ماین پاکۍ همغږي کولو ریاست (DMAC) په وینا، په دې وروستي کالونو کې د وسله والو نښتو په نتیجه کې په سلګونه کیلومتره مربع ځمکه کې ماینونه او نورو چاودېدونکې توکي ځای پرځای شوي دي. ځای پرځای شوي ماینونه ځانګړې ستونزه جوړوي، چې وروسته د بېرته راستنېدونکي نفوس پروړاندې په قصدي توګه ځای په ځای کېږي، او اکثره په شخصي کورونو او کرنیزو ځمکو کې چاودېږي. نو له دې امله د آلمان حکومت د ماین پاکۍ او هغه پروژو سره مرسته کوي چې د ماینونو قربانیانو ته پاملرنه کوي.

د بشري مرستو په برخه کې د موږ فعالیتونو په اړه د لا زیات معلوماتو ترلاسه کولو لپاره، مهرباني وکړئ د "کیسو"  او د پروژې تفصیل برخو ته مراجع وکړئ.

زمونږ کار پدی برخه کي

د داخلي بې ځایه شوو او راستانه شوو کډوالو لپاره بیړنۍ مرستې په افغانستان کې له تاوتریخوالي ډکه جګړه او ډېره وچکالي هستوګن خپلو کورونو پرېښودلو ته په مکرر ډول مجبوروي. د ۲۰۱۸ زېږدیز کال د اوړي را پدېخوا شدیده وچکالي د هېواد ډېرې برخې اغېزمنوي چې د هرات ولایت په ځانګړي ډول اغېزمن شوی دی. په ډېرو برخو کې کرنیزې ځمکې په شاړو او بې حاصله خاوره بدلې شوې. د بزګرانو حاصلات را کمېږي او د مالداریو درلودونکي خپل حیوانات نه لاسه ورکوي. خواړه په لوړه کچه نادره کېږي او د ژوند کولو یوازې یو څو فرصتونه پاتې دي. more
له راستانه شوو او داخلي بې ځایه شوو کډوالو سره بشري مرستې د کابل، کوڼر، لغمان او ننګرهار په ولایتونو کې له ۱.۷ میلیونو څخه زیات راستانه شوي او داخلي بې ځایه شوي ګډوال شتون لري. د پاکستان له پولې سره د ننګرهار ولایت په ځانګړي ډول په دې سره اغېزمن شوی دی او افغانستان ته ډېر راګرځېدونکي کډوال دلته مېشته کېږي. محلي ټولنې او ښارونه د هغو خلکو له ډېر شمېر څخه ډک دي چې د خوندیتوب په لټه کې دي. more
له نفوس ډکو ټولنو ته روغتیا پاملرنه له ۲۰۱۶ زېږدیز کال را پدېخوا له ۱.۶ میلیونو څخه زیات افغان وګړي چې له وسلوالو جګړو او تاوتریخوالي څخه پاکستان او ایران ته کډه شوي وو، بېرته خپل هېواد ته راګرځېدلي دي. له دوی څخه ډېری یې بې وزله دي او نه شي کولای په خپلو پخوانیو کورونو کې بېرته ځای پر ځای شي. یوازې د کابل ولایت ته نږدې ۱۷۰۰۰۰ خلکو د نسبتاً غوره امنیتي وضعیت او د عاید غوره فرصتونو له امله په ۲۰۱۶ او ۲۰۱۷ زېږدیز کلونو کې کډوال شوي دي. more